Karin van de Walle is in 1989 afgestudeerd aan de kunstacademie Sint Joost in Breda met als afstudeerrichting keramische vormgeving. Zij woont en werkt in Duitsland en heeft een internationaal podium voor tentoonstellingen, o.a. in Marbella, Parijs, Bordeaux en Heidelberg.
Figuratieve beelden met humor
De wulpse vrouwfiguren verleiden en dagen uit en tonen met humor de uitwassen van een exhibitionistische lichaamscultuur. Deze vrouwen van klei en brons hoeven niet in therapie, want er is voldoende zelfspot en relativeringsvermogen aanwezig. In de hedendaagse kunstwereld zijn deze beelden zeer onderscheidend en herkenbaar.
De meest recente ontwikkelingen tonen een versobering van het kleurgebruik en toename van volumes. Het oeuvre is onder een paar noemers samen te vatten: showgirls, nautical girls, zeemeerminnen en Brasilian girls.
Karin van de Walle
Tekst van dr. Frans Jeursen
Een katalysator is een uitlokker en een versneller van processen, zowel in de chemie als in de wereld van menselijke betrekkingen. Zo iemand is Karin van de Walle zeker. De wereld van het internet-tijdperk vormt voor haar levendige fantasie een rijke voedingsbodem. Bewust laat ze een stortvloed aan beelden en indrukken van het net en daar buiten over zich komen en op zich inwerken om dan te scheiden en te verbinden totdat ze in haar beelden een originele synthese bereikt van wat haar inspireerde. De intuitie voert hierin de boventoon en het resultaat is uniek. Zulke beelden en niet de klei zijn het eigenlijke materiaal waar ze mee werkt. Ze stammen van overal en uit alle tijden, landen en culturen, maar voegen zich vrijwel moeiteloos samen in een compositie die steeds onmiskenbaar het stempel draagt van haar eigen persoonlijkheid.
De functie die elk door haar gebruikt beeld heeft in het eindresultaat, is waar het om gaat. Diezelfde functionaliteit was het die Karin tot het werken in klei bracht. Van jongs af aan kon ze daar goed mee overweg. Het laat zich door haar in talloze vormen kneden zodat ze er haar ideëen ten volle in zichtbaar kan maken en wel tot in de details. Heel belangrijk voor een kunstenares die een scherp oog heeft voor de zeggingskracht van het kleine en schijnbaar ondergeschikte. De verschijningsvorm en de expressie vormen de inhoud van haar creaties. Zo werkt ze eigenlijk tegengesteld aan het credo van beeldhouwers die traditioneel uitgingen van de zwaarte en massa van hun sculpturen en van ‘binnen’ naar ‘buiten’ iets schiepen. Daar regeerden veelal de traagheid en de tastbaarheid van de ‘stof’. Hier, de functionaliteit en beweeglijkheid van Karins indrukken en ideeen, van wat ze ziet, voelt en denkt. Ze is dan ook eigenlijk geen klassieke beeldhouwer laat staan een traditionele keramist maar een eigentijdse kunstenares die haar fantasie en emoties mengt en uitdrukt aan het gekozen ‘ouderwetse’ materiaal klei.
Erotiek Karin van de Walle is een moderne kunstenaar en haar sculpturen dragen onmiskenbaar het stempel van deze tijd. Toch schuwt ze klassieke thema’s niet. Ze geeft de vrouw soms weer als ‘vruchtbaarheidssymbool’ of in de klassieke setting ‘moeder en kind’ en wellicht ooit als ‘Maria”. Zelfbewust zijn haar figuren zeker. Haar lange en slanke beelden confronteren ons met vrouwen die vaak uitdagend hun lichamelijkheid en zelfs manifeste sexualiteit ten toon spreiden. Karin accentueert dat bijvoorbeeld door op vrouwenborsten de tepels niet te boetseren maar weer te geven met fonkelende rode kristallen die de aandacht trekken. Natuurlijk doken er in de geschiedenis van tijd tot tijd vrouwen op als Salomé, die hun lichamelijkheid als middel tot verleiding en uitoefening van macht gebruikten. Karin zelf creëerde danseressen die in hun beweging en pose mede zoiets lijken uit te drukken. Opmerkelijk aan Karins werken is nu het ‘nieuwe’ dat vrouwen als individuen naar zichzelf ‘terug’ laat kijken en ze zo de mogelijkheid geeft van een bewuste reflexieve keuze.
In onze moderne tijd lijdt dat onder andere tot bewuste ‘zelf-enscenering’, tot het bouwen aan een zelfbedacht imago. Dat is iets nieuws want traditioneel worden vrouwen in de kunst afgebeeld door mannen. Nu scheppen kunstenaressen in de muziekwereld, de media en de mode een nieuw beeld van de vrouw. Dat kan bij tijd en wijle vreemde vormen aannemen en Karin benadert dit pogen dan ook vaak met een lichtvoetig niet al te serieus te nemen commentaar.
Zulk relativeren komt ook nog tot uitdrukking op een ander terrein. Zo maakt ze bijvoor beeld stilistische elementen zoals: tegelpatronen, details uit de natuur en de stofuitdrukking op historische schilderijen, los uit hun context. Vervolgens re-combineert ze die binnen nieuwe, verrassende samenhangende structuren. Deze werkwijze ontspringt niet slechts aan een voorliefde voor decoratie en voor het ornament, maar leidt ook tot een versterking van de expressie. Zo kan ze uitdagende borsten sterk accentueren door er plúche bollen op te plaatsen. De overdrijving gaat tot aan de grens van de kitsch maar nooit er overheen. Het resultaat zijn sculpturen met een spanningsboog tussen ernst en humor.
Algemeenheid en ironie
De eerder genoemde zelfbewuste en reflexieve keuze lijkt tegengesproken te worden doordat Karins ‘vrouwen’ geen gezichts-of gelaatsuitdrukking hebben. Blijven ze dan toch anoniem en onpersoonlijk? Geenszins, hiermee drukt de kunstenares uit dat iets voor de moderne vrouw “in het algemeen” geldt. Geen dames die ‘werken’ aan ‘emancipatie’ maar personen die handelen vanuit een vanzelfsprekendheid.Dat ze mensen zijn, die het lot in eigen hand nemen. Hun terugblik op henzelf verheft ze boven de gebondenheid aan de situatie en brengt een unieke mate van humor en zelfs een vonk van ironie in de sculpturen. ‘Wie lacht niet die de mens beziet’ sprak de Nederlandse schrijver Brederode. Lichte ironie of zelfspot is bovendien ook het teken bij uitstek van ‘jezelf’ geheel en al in bezit hebben. De synthese van primaire waarden, gevoelens en humor die Karin van de Walle zo virtuoos in haar creaties weet te leggen onderscheidt haar van al haar collega’s en maakt haar werk eenmalig.
Van aarde tot geest
Eenzelfde tendens wordt zichtbaar in Karins opbouw van de gestalten. ‘Klassieke’ beelden accentueren in de regel de vrouwelijke torso en haar ‘massa’ oftewel substantia liteit. Curven en lichaamsvormen treden daarbij op als suggestieve ‘vervormingen’ van de zwaarte en tastbaarheid van de materie. Aanvankelijk associeerde men dat met de grijpbaarheid en vooral de werkelijkheid van wat er getoond werd. Het gaf de beelden ‘bestaan’ en een onmiddellijke geworteldheid in de aarde die toch het uitgangspunt van alle realiteit bleef.
Van deze oeroude beeldhouwerstraditie heeft Karin van de Walle zich nadrukkelijk los gemaakt. Ze transformeerde haar vrouwen van aarde tot geest zonder ooit hun lichamelijkheid in twijfel te trekken of te verwaarlozen. Hierin is de vrouw uniek, want ook al kan ze heel goed optreden als symbool voor emoties en gevoelens die ook de man niet onbekend zijn en die hem in een sculptuur tegemoet treden en aanspreken, toch heeft hij een andere en vaak minder directe verhouding tot zijn eigen gevoelens en gewaarwordingen. Klassiek zei men wel de man ‘heeft’ een lichaam de vrouw ‘is’ een lichaam’, om het verschil in beleving aan te duiden.
Beweeglijkheid en verlenging
Karins moderne vrouwen doorbreken dit stramien en deze manier van denken en opvatten totaal. Hun lichaam wordt gekenmerkt door een mate van beweeglijkheid en door een ‘lichtheid’ die sterk contrasteert met de zwaarte van het materiaal waaruit ze vervaardigd worden. Ze hebben een geprononceerde ‘verlenging’ ten opzichte van het traditionele beeld. Karin accentueert dit doordat haar sculpturen vaak natuurlijke poses vertonen die dan net een een paar graden afwijken van de verwachte ‘standaard’, iets verder uit het ‘lood’ staan en ons zo attent maken op de welbewuste afwijking van de norm.
Ook de slankheid van de beelden draagt bij tot die indruk, en niet zelden lijken ze de weg afgelegd te hebben van ‘massa’ naar ‘teken’. Het lineaire aspect is nadrukkelijk aanwezig ook al draagt Karin er altijd zorg voor dat bijvoorbeeld een kuit of dij de sierlijke maar uitdrukkelijk erotische zeggingskracht behoudt die wij blijvend met het vrouwelijk lichaam associeren. Mensen denken met behulp van tekens en onze moderne cultuur kan zich niet meer losmaken van de relatieve abstractheid die daar mee gepaard gaat. Denken geeft ons immers macht over de wereld en een toenemende beheersing van de werkelijkheid om ons heen..
Verandering en groei
Karins oog voor het betekenisvolle detail en het decoratieve element getuigen daarbij van een voortdurend artistiek in-het-oog-houden van de hedendaagse balans tussen denken en voelen. Eigenlijk zou het beter zijn te spreken over een ‘spel’ omdat er in de relatie tussen beide en ook in haar sculpturen een voortdurende onvoorspelbare accentwisseling optreedt die nu eens aan de ene dan weer aan de andere het voortouw geeft. Zo wordt aan elk beeld manifest dat menszijn een voortdurend veranderen en groeien blijft. De vroegere fases blijven daarbij allemaal bewaard en Karins creaties blijken het product van een ontwikkeling waarbij laag op laag volgt en het nieuwe altijd het oude met zich meedraagt. Karins beelden hebben zo allemaal een ‘open einde’ aan hun interpretatie door de toeschouwer.
Een breuk met het heden
Dat is anderzijds een voorwaarde voor werkelijke kunstzinnige inhoud. Elk werkstuk vormt tegelijk een einde en een nieuw begin die elkaar in de greep houden. Zo verenigt het wezen van kunst, zondermeer, zich met Karins voortgaande creativiteit rond het thema van de vrouw. De blijvende band tussen het oude en het steeds nieuwe kunnen we op zichzelf als tijdloos beschouwen in de zin dat ware kunst ,ook al is ze zonder twijfel altijd een uitdrukking van de periode waarin ze ontstaat, daar toch altijd weer bovenuit gaat. Dat overstijgen is in alle tijden van de kunstgeschiedenis omschreven als een breuk met wat gangbaar is in het heden.
Modern als de sculpturen van Karin van de Walle zijn , toch zijn ze niet slechts kinderen van hun tijd. Altijd blijft er het aspect van provocatie dat de kunst nog net een fase verder brengt, en de prikkel levert opnieuw met andere ogen naar een van Karins beelden te kijken. Ze nodigen ons zelf uit ze telkens in een nieuw licht te laten verschijnen. Van werkelijk goede kunst kun je niet meer verlangen.
